Photo credit: Global Girls Glow

Hoewel onze primaire focus altijd gericht is op Nederland en in het bijzonder Amsterdam, weten we dat er dankzij het harde werk van voorstanders over de hele wereld vooruitgang wordt geboekt in het menstruatiebeleid. We blijven deze ontwikkelingen volgen, niet alleen omdat ze ons inspireren, maar ook omdat we allemaal van elkaar kunnen leren. Menstruatiearmoede blijft wereldwijd de aandacht trekken omdat er belangrijke beleidsmaatregelen worden genomen in regio’s buiten Europa. Voor het geval je ze gemist hebt, volgen hier een aantal hoogtepunten van de afgelopen twee jaar:

Canada

In 2021 heeft de regering toegezegd de Canadese arbeidswetgeving aan te passen om de toegang tot menstruatieproducten op overheidswerkplekken te verzekeren. Dit initiatief weerspiegelt de groeiende erkenning dat menstruatieproducten net zo onmisbaar zijn als andere benodigdheden op de werkplek, zoals toiletpapier en zeep, en gemakkelijk verkrijgbaar moeten zijn voor iedereen die het nodig heeft.1

Kenia

Kenia blijft één van de wereldleiders in het actief aanpakken van menstruatiearmoede: al in 2004 werd de belasting op menstruatieproducten afgeschaft. Sinds 2011 heeft de Keniaanse overheid jaarlijks ongeveer 3 miljoen dollar uitgetrokken om scholen te voorzien van gratis maandverband, gericht op studenten uit gemeenschappen met een laag inkomen.2 Sinds 2022 is de prijs van maandverband sterk blijven dalen. In 2023 waren sommige producten al verkrijgbaar voor 50 Keniaanse shilling (€ 0,35), waardoor ze in een onderzoek van de BBC het meest betaalbaar waren.3

Verenigde Staten

In de Verenigde Staten is menstruatiearmoede erkend als een belangrijk probleem dat miljoenen vrouwen met een laag inkomen treft–naar schatting één op de vier tieners en één op de drie volwassenen. Inspanningen om dit te bestrijden bestaan uit een mix van activisme, non-profitwerk en wettelijke initiatieven. Op nationaal niveau heeft Rep. Grace Meng de ‘’Menstrual Equity for All Act’’ opnieuw ingediend, waarin ze pleit voor een alomvattende, overheidsbrede aanpak om menstruatiearmoede uit te bannen. Deze wet probeert de toegang tot menstruatieproducten in verschillende omstandigheden uit te breiden, maar staat nog voor uitdagingen in het Congres.4

De verschuiving in het beleid is zichtbaarder op staatsniveau: New York, Californië en Illinois hebben wetten aangenomen die het verstrekken van gratis menstruatieproducten in scholen, opvanghuizen en detentiecentra verplicht stellen. Meer dan 21 staten hebben de verkoopbelasting op menstruatieproducten afgeschaft, met recente successen in Colorado, Iowa en Nebraska.5 Naast het afschaffen van de verkoopbelasting en het verstrekken van gratis menstruatieproducten aan mensen in de gevangenis, heeft Nebraska dit jaar ook een wetsvoorstel ingediend voor het verstrekken van gratis menstruatieproducten in de klassen 6-12 op openbare scholen vanaf 2025. Dit is mogelijk geworden door campagnes gevoerd door jonge studenten.6 Naast het verplicht stellen van gratis menstruatieproducten op basis- en middelbare scholen, pakte New Mexico de kosten-kwestie iets anders aan door detailhandelaren toe te staan de product belasting in mindering te brengen.7

Net als in andere landen blijven veel NGO’s een onmisbare rol spelen bij de verspreiding van menstruatieproducten en de bewustmaking van mensen in het hele land, en door zich in te zetten voor belangenbehartiging om voort te bouwen op deze succesvolle wetsvoorstellen.

Armoede in conflictgebieden

Het moet worden benadrukt dat er veel landen zijn die kampen met een kritieke mate van menstruatiearmoede als gevolg van extreme klimaatverandering en wijdverspreide economische moeilijkheden. Ook zijn er veel gebieden in de wereld waar hevige conflicten plaatsvinden, waar menstruatiearmoede een ernstig probleem voor de volksgezondheid vormt, omdat de toegang tot menstruatieproducten en veilige sanitaire voorzieningen ernstig wordt belemmerd. In Oekraïne, bijvoorbeeld, heeft het voortdurende conflict de aanvoerketens verstoord, waardoor vrouwen moeilijk toegang hebben tot basisproducten voor menstruele hygiëne.8 Vergelijkbare uitdagingen zijn er in Gaza, waar overbevolkte en onhygiënische omstandigheden vrouwen dwingen tot het nemen tot extreme maatregelen. Zoals het gebruik van anticonceptie, als ze toegang hebben tot deze medicijnen, om de menstruatie helemaal te vermijden als gevolg van het extreme en chronische gebrek aan hulpmiddelen in Palestina sinds oktober 2024.9

Een systematisch onderzoek naar het managen van menstruele hygiëne tijdens humanitaire crises, gepubliceerd in het tijdschrift Frontiers in Public Health, bevestigt en onderstreept het verhoogde risico op infecties en stigmatisering waarmee vrouwen en meisjes te maken hebben in landen met een laag en gemiddeld inkomen. Het onderzoek uit 2022 benadrukt de noodzaak van integratie van MHM-oplossingen in alle humanitaire hulp en onderstreept dat menstruele gezondheid prioriteit moet krijgen naast voedsel en onderdak in alle noodhulp.10

Hartelijk dank aan Nafila Maani en Lea Hamm voor hun vrijwillige bijdrage aan deze update.

Referenties

1 Canada, Employment and Social Development. 2023. “Canada Labour Code to ensure access to menstrual products at work starting December 15”. Canada.ca, May 10, 2023. https://www.canada.ca/en/employment-social-development/news/2023/05/canada-labour-code-to-ensure-access-to-menstrual-products-at-work-starting-december-15.html

2 Cohen, Joshua P. 2022. The Netherlands to make menstrual hygiene products freely available to individuals living on low incomes. Forbes. December 7, 2022. https://www.forbes.com/sites/joshuacohen/2022/12/07/the-netherlands-to-make-menstrual-hygiene-products-freely-available-to–individuals-living-on-low-incomes/

3 Ogola, Esther, Gem O’Reilly & Nunoo Favour. 2023. “Period poverty: African women priced out of buying sanitary pads.” BBC. August 10, 2023. 
https://www.bbc.com/news/world-africa-66423981

4 Current Affairs. 2024. “How Grace Meng is Trying To End Period Poverty Through the ‘Menstrual Equity for All’ Act.” Current Affairs Inc. May 29, 2024.
https://www.currentaffairs.org/news/2023/09/how-grace-meng-is-trying-to-end-period-poverty-through-the-menstrual-equity-for-all-act

5 “Sales Tax Exemption Essential Hygiene Products | Colorado General Assembly.” 2022. 
Colorado General Assembly. June 3, 2022. 
https://leg.colorado.gov/bills/hb22-1055

6 Wendling, Zach. 2024. “Nebraska Students Take Fight Against ‘Period Poverty’ to Legislature” Nebraska Examiner. February 13, 2024.
https://nebraskaexaminer.com/briefs/nebraska-students-take-fight-against-period-poverty-to-legislature/

7 Sharfin, Sami. 2024. “New Mexico Public Schools to Provide Free Period Products.” Aunt Flow. August 6, 2024.
https://goauntflow.com/blog/new-mexico-public-schools-to-provide-free-period-products/. Comment end

8 Martin, Jennifer, J, Eunice Kilonzo-Muraya, Margaret Schmitt, Erza Selmani, & Marni Sommer. 2022. Periods don’t stop for conflict | Think Global Health. Council on Foreign Relations. March 3, 2022.
https://www.thinkglobalhealth.org/article/periods-dont-stop-conflict

9 Hassan, Yasmine and Rhianna Schmunk. 2024. “Periods are a nightmare in Gaza’s crowded, unsanitary camps. Women are using birth control to skip them.” CBC, May 9, 2024. https://www.cbc.ca/news/world/gaza-period-product-women-use-birth-control-to-skip-menstruation-1.7179069

10 Patel, Kripalini, Nishisipa Panda, Krushna Chandra Sahoo, Shipra Saxena, Narendra Singh Chouhan, Pratibha Singh, Upasona Ghosh and Bhuputra Panda. 2022. A systematic review of menstrual hygiene management (MHM) during humanitarian crises and/or emergencies in low- and middle-income countries. Frontiers in Public Health 10. September 8, 2022.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9555566/