FAQs over herbruikbare menstruatieproducten

We moedigen het gebruik van herbruikbare menstruatieproducten aan waar mogelijk, om verschillende redenen. We krijgen ook vaak vragen hierover. Ter gelegenheid van Earth Day hebben we antwoorden verzameld op veelgestelde vragen, samen met 2 praktische infokaarten, zowel voor wasbare producten als voor menstruatiecups en -discs.

MEDISCHE DISCLAIMER Alle inhoud en informatie op deze website zijn uitsluitend bedoeld voor informatieve en educatieve doeleinden en vormen geen medisch advies. Hoewel we ons best doen om nuttige links te bieden met nauwkeurige algemene informatie, zijn de hier gepresenteerde informatie en/of links geen vervanging voor professioneel advies. Vertrouw niet uitsluitend op deze informatie. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde professional voor jouw specifieke behoeften en omstandigheden voordat je medische of gezondheidsgerelateerde beslissingen neemt.

Meer vragen? Laat het ons weten, en werken we deze pagina bij.

Ga naar:

• Algemene vragen
• Menstruatiecups en -discs
• Wasbare maandverbanden en menstruatieondergoed
• Downloaden

Algemene vragen

Er komen steeds meer herbruikbare menstruatieproducten op de markt, van menstruatiecups en -discs tot wasbare maandverbanden en menstruatieondergoed. Ze bieden verschillende voordelen ten opzichte van wegwerpproducten. Ze zijn de meest milieuvriendelijke opties bij correct gebruik en verminderen de hoeveelheid afval aanzienlijk in vergelijking met wegwerpverbanden en tampons. En hoewel de initiële kosten hoger kunnen zijn, bespaar je op de middellange tot lange termijn geld, waardoor ze een kosteneffectievere keuze zijn.

Herbruikbare opties kunnen helpen om het risico op huidirritatie, blootstelling aan chemische stoffen en zelfs Toxic Shock Syndrome (bij juist gebruik) te verminderen. Je kunt er ook de hoeveelheid bloed van een menstruatie mee meten en bepalen of je hevig menstrueel bloedverlies hebt.

Zoals met elk product, is het belangrijk om het juiste product en de juiste pasvorm te kiezen. Deze opties vragen soms wat gewenning – of het nu gaat om het perfectioneren van inbreng- en verwijdertechnieken of je wasroutine – daarom delen we ook praktische details (voor wasbare producten en voor cups & discs).
Zodra je een routine hebt gevonden, merk je misschien zelfs dat ze gemakkelijker en comfortabeler zijn dan wegwerpopties. Zo kunnen cups en discs, afhankelijk van de aanbevelingen van de fabrikant, tot wel 12 uur worden gedragen en vangen ze het equivalent van 3 supertampons of 5 reguliere tampons aan bloed op!

Ja: veel mensen passen hun gebruik aan op basis van hun behoefte, met een mix van producten afhankelijk van hun menstruatie en activiteiten. Zo gebruiken sommigen overdag een menstruatiecup en ’s nachts menstruatieondergoed, of gebruiken ze wasbare maandverbanden als back-up op zware dagen.

Je mag verschillende producten voor inwendig gebruik, zoals een disc, cup of tampon, niet tegelijkertijd gebruiken, maar je kunt deze wel gebruiken in combinatie met menstruatieondergoed of maandverband als back-up om doorlekken te voorkomen.

Ja, sommige van deze producten zijn juist speciaal ontworpen voor gebruik ’s nachts. Zorg er wel voor dat je de aanbevolen draagtijd (meestal 8–12 uur) van de fabrikant niet overschrijdt.

Bij het juiste gebruik en tijdig verwisselen zijn ze zeer effectief en is het risico op lekken laag. Het kan even duren om te ontdekken wat voor jouw lichaam en menstruatie het beste werkt, dus het kan helpen om een back-up te gebruiken terwijl je aan het experimenteren bent.

Bij goed onderhoud gaan menstruatiecups en -discs 5–10 jaar mee. Wasbare maandverbanden en menstruatieondergoed gaan doorgaans 2–5 jaar mee, afhankelijk van het gebruik en de verzorging.

Een nadere blik op menstruatiecups + discs

Menstruatiecups en discs zijn kleine, flexibele opvanghulpmiddelen die in de vagina worden ingebracht. Zorg ervoor dat je een exemplaar kiest dat is gemaakt van medischesiliconen. In plaats van menstruatiebloed te absorberen, verzamelen ze het inwendig, waardoor de natuurlijke vochtbalans van de vagina behouden blijft. Ze kunnen ook meer bloed vasthouden dan een wegwerptampon – en tot 12 uur gedragen worden.
Beide milieuvriendelijke opties zijn op lange termijn kosteneffectief en ideaal voor mensen die op zoek zijn naar een langdurige, onderhoudsarme oplossing tijdens hun menstruatie.

Een menstruatiecup wordt gevouwen en ingebracht in het vaginakanaal, waar ze zich opent en een afdichting vormt tegen de vaginawanden. Ze blijft op haar plaats door lichte zuiging, vaak geholpen door twee kleine luchtgaatjes aan de bovenrand.

Een menstruatiedisc heeft de vorm van een platte, ronde disc met een dikkere, zachte rand. In plaats van laag te zitten zoals een cup, rust een disc hoger in het vaginakanaal, bij de baarmoedermond, achter het schaambeen. Ze blijft niet door zuiging zitten. In tegenstelling tot cups kunnen discs slechts op één manier worden ingebracht en kunnen ze gedragen worden tijdens penetratieve seks.

Ja, maar er is soms wat oefening nodig. Als je al tampons gebruikt hebt, zal de overgang waarschijnlijk vlotter verlopen. Beginnen met een kleiner of zachter model kan de overstap vergemakkelijken, en een herbruikbaar inlegkruisje of verband kan eventuele lekjes opvangen. Houd er rekening mee dat het wat tijd kan kosten om de juiste maat of vorm voor jouw lichaam te vinden, en om te wennen aan het inbrengen en de pasvorm. Was altijd je handen voor het inbrengen om het risico op bacteriën te beperken.

Cups en discs kunnen meestal veilig langer gedragen worden dan wegwerpproducten, tot 12 uur, afhankelijk van de hoeveelheid bloedverlies. Dankzij deze langere draagtijd zijn ze ook geschikt voor gebruik ’s nachts.

Menstruatiecups en -discs kunnen meer bloed opvangen dan een supertampon – vaak 3 tot 5 keer meer. Bij correct inbrengen en tijdig legen, lekken ze zelden. Lekken betekent meestal dat de cup/disc niet goed afdicht of vol is, maar kan ook wijzen op een verkeerde maat.

Bij het gebruik van een disc merken sommige mensen een beetje bloed in het toilet en denken dat het lekt, terwijl het in feite gaat om ‘auto-dumping’. Dit betekent dat de disc zichzelf deels leegt tijdens een toiletbezoek, vooral bij een stoelgang. Dit is normaal en het gevolg van de positie van de disc in het lichaam.

Spoel en was je cup of disc na elk gebruik tijdens je menstruatie met een milde en ongeparfumeerde zeep. Tussen menstruaties door moeten ze grondiger worden gereinigd: 5–10 minuten uitkoken om te steriliseren. Een andere optie is af en toe steriliseren in de magnetron. Gebruik dan een magnetronbestendige sterilisatiecontainer met water en verwarm 3-5 minuten. Vergeet niet om je handen ook te reinigen vóór het inbrengen of verwijderen.

De juiste maat kiezen is belangrijk voor comfort en effectiviteit.
Discs zijn meestal ‘one size fits most’, maar sommige merken bieden meerdere maten. De pasvorm hangt eerder af van de hoogte van je baarmoederhals en de lengte van je vagina dan van leeftijd of geboortehistorie.
Cups zijn vaker verkrijgbaar in minstens twee maten (klein/groot, of maat 1/2), maar de maatvoering verschilt per merk.

Belangrijke factoren zijn:

• Leeftijd & bevallingsgeschiedenis: Ben je onder de 30 en heb je niet vaginaal bevallen, dan wordt vaak een kleinere maat aanbevolen. Boven de 30 of wel vaginaal bevallen? Dan past een grotere maat vaak beter.
• Hoogte van de baarmoederhals: De hoogte verschilt per persoon en per moment in je cyclus. Je kunt dit meten tijdens je menstruatie. In hurkhouding of met een voet op een verhoging voel je met een schone vinger tot hoever je baarmoederhals zit. Eerste vingerkootje – lage baarmoederhals; tweede – gemiddeld; hele vinger – hoog. Lage baarmoederhals? Kies een kortere cup of laag zittende disc. Hoge baarmoederhals? Ga voor een langere cup of standaard disc.
• Menstruatiehoeveelheid: Voor lichte tot gemiddelde menstruatie volstaat vaak een kleinere cup/disc. Bij zwaarder bloedverlies is een groter formaat beter, zodat je minder vaak hoeft te legen.
• Sterkte van je bekkenbodem: Sportief of sterke core? Dan blijft een stevigere cup beter zitten. Na de bevalling of bij een zwakkere bekkenbodem is een zachtere of bredere cup vaak beter.
• Gevoeligheid en comfort: Bij gevoeligheid of als je nieuw bent met inwendige producten, is een kleiner en zachter model prettiger om mee te beginnen.

Je kunt het steeltje van een menstruatiecup bijknippen als het oncomfortabel is of irritert. Het kan helpen om de cup comfortabeler te maken, vooral als je een lage baarmoederhals hebt of als de steel je vaginale opening irriteert. Als je er geen last van hebt, laat het dan zoals het is!

Sommige menstruatiecups zeggen dat je het steeltje na een paar keer gebruiken moet bijknippen. We raden je aan om ten minste een volledige cyclus te wachten voordat je dit doet, omdat je het soms te kort kunt knippen waardoor het moeilijker wordt om de cup eruit te krijgen.

Soms geeft de manier waarop menstruatiecups of -disc parallel aan je urinebuis zit het gevoel dat je urine er langzamer uit komt. Dat is niet erg. Je kunt een kleinere cup overwegen als dit gevoel aanhoudt.

Menstruatiecups en -discs kunnen het maagdenvlies oprekken of scheuren, maar dat gebeurt niet altijd, en het is volkomen normaal als dat wel gebeurt. Het maagdenvlies kan ook beschadigd raken door sporten, inwendige menstruatieproducten, medische onderzoeken of andere activiteiten.

Als je niet gewend bent om tampons te gebruiken of om penetrerende seks te hebben, kun je een klein beetje glijmiddel aan de rand van de menstruatiecup/disc toevoegen tijdens het inbrengen. Dit kan ook helpen om je vagina te ontspannen en het risico te verkleinen dat het maagdenvlies te snel wordt uitgerekt. Ook diep ademhalen/proberen je bekkenspieren te ontspannen kan helpen.

Menstruatiediscs kunnen gedragen worden tijdens penetratieve seks omdat ze hoger zitten en niet in de weg zitten. Maar niet iedereen vindt dat comfortabel. Menstruatiecups moeten vóór de seks verwijderd worden.

Ja, dat kan. Menstruatiediscs worden vaker aanbevolen bij gebruik van een spiraaltje. Let op bij een lage baarmoederhals – cups kunnen in zeldzame gevallen het spiraaltje verplaatsen.

Belangrijke voorzorgsmaatregelen:

• Verbreek altijd het vacuüm vóór je de cup of disc verwijdert, om trekken aan de IUD-snoertjes te vermijden.
• Wees voorzichtig en trek niet hard.
• Vraag je arts of de IUD-snoertjes eventueel korter geknipt kunnen worden.
• Wacht 3 dagen na het plaatsen van een IUD voordat je begint met inwendige producten, zodat het goed op zijn plek zit.

Heb je twijfels? Overleg dan met een medisch professional om zeker te zijn dat je anticonceptie niet wordt verstoord.

Met wat oefening lukt het meestal goed. Als je tampons gewend bent, gaat het vaak sneller. Zo niet, dan kan een kleiner of zachter model helpen.

De eerste stap is altijd: handen en product goed reinigen.

De meeste cups worden gevouwen voor inbreng en openen zich vanzelf. Na positionering van je lichaam breng je de cup in met een van de vouwtechnieken.

Een disc wordt in het midden samengeknepen tot een lange 8-vorm, met de rand naar boven, en achter het schaambeen geplaatst.

Verwijderen vraagt om ontspanning en licht persen om het product te bereiken en te verwijderen. Dat kan in het begin lastig zijn, maar oefening baart kunst – oefenen onder de douche helpt vaak. Ook bij het verwijderen: eerst handen wassen en goed positioneren. Download onze praktische infokaart over menstruatiecups en -discs voor een uitgebreidere uitleg.

Soms kan de hoek en de positie het moeilijk maken om het eruit te halen. Raak niet in paniek. Er zijn verschillende dingen die je kunt proberen.

• Haal adem. Loop weg. Probeer het later nog eens. Als het product er langer dan 12-24 uur in heeft gezeten, zoek dan zeker hulp bij een zorgverlener.
• Haal een paar keer heel diep adem om te proberen je bekkenbodemspieren te ontspannen. Als je angstig bent, heb je de neiging om te verkrampen, wat het moeilijker maakt om het eruit te krijgen. 
• Probeer boven het toilet te gaan zitten of te hurken. Dit verandert de hoek.
• Vraag een vertrouwd persoon om je te helpen. Dit kan een vriend, zorgverlener, partner enz. zijn. Zorg ervoor dat ze hun handen goed wassen en het toevoegen van wat glijmiddel kan helpen bij ongemak.

Een nadere blik op wasbare maandverbanden + menstruatieondergoed

Wasbare menstruatieproducten zijn herbruikbare alternatieven voor wegwerpmaandverband en inlegkruisjes. Ze omvatten wasbare inlegkruisjes, maandverbanden en menstruatieondergoed, allemaal ontworpen om menstruatiebloed op te vangen en herhaaldelijk gewassen te worden. Dit zijn milieuvriendelijke en comfortabele opties, vooral voor wie liever geen interne producten gebruikt.

Ja! Zolang ze goed uitgespoeld, gewassen en gedroogd worden, zijn ze volledig veilig. Herbruikbare maandverbanden bestaan vaak uit meerdere lagen, waaronder een laag van bamboe-koolstofvezel boven een absorberende tussenlaag, evenals een drukknoop- of klittenbandsluiting. Hoewel ze erg dun zijn en lijken op gewoon ondergoed, blijft menstruatieondergoed zeer absorberend en comfortabel. Ze zijn ook een goede aanvulling op andere opties zoals een cup of een disc, voor wie een zeer hevige menstruatie heeft.

Meestal moet je stoffen maandverband om de 4–8 uur vervangen, of eerder bij een hevige menstruatie. Net als bij wegwerpmaandverband moet je ze vervangen als ze vochtig of zwaar aanvoelen. Veel merken bieden nachtversies aan met extra absorptievermogen en dekking. De draagtijd van menstruatieondergoed hangt af van het absorptieniveau, jouw menstruatie en persoonlijke comfort, maar ligt tussen de 4 en 12 uur.

Het belangrijkste is om ze met koud water uit te spoelen, bij voorkeur direct na gebruik, en vervolgens met de hand of in de machine te wassen met een mild wasmiddel, zonder wasverzachter en niet in de droger. Laat ze volledig aan de lucht drogen, houd er rekening mee dat hun constructie extra droogtijd vraagt.

Tegenwoordig zijn wasbare producten ontworpen om dun, zacht en ademend te zijn, vooral menstruatieondergoed, en veel mensen vinden ze comfortabeler dan wegwerpmaandverband. Ze zijn verkrijgbaar in verschillende maten en vormen voor extra comfort.

Ja, neem gewoon een waterdicht, ademend natzakje mee om gebruikte producten in te bewaren tot je ze kunt uitspoelen, wassen en goed drogen.

Het aantal wasbare menstruatieproducten dat je nodig hebt, hangt af van jouw menstruatie, de duur ervan, hoe vaak je wilt wassen en welke producten je gebruikt. Als je alleen wasbare producten gebruikt, heb je bij een lichte menstruatie mogelijk 4–6 items nodig, en bij een hevige menstruatie 8–12 items. Als je tijdens je menstruatie wast, kun je het met minder doen, zolang je maar genoeg hebt om te dragen terwijl andere drogen.

Hoewel ze op de lange termijn kostenbesparend zijn, zijn wasbare producten in het begin duurder, dus raden we aan om te beginnen met één product voordat je er meer aanschaft.

Niet altijd, maar het kan wel. Sommige menstruatieonderbroeken, vooral van oudere of minder transparante merken, zijn positief getest op PFAS (een groep “eeuwige chemicaliën” die in verband worden gebracht met gezondheidsrisico’s). PFAS worden gebruikt om stoffen water- of vlekafstotend te maken, maar zijn niet nodig voor absorptie. Daarom raden wij aan om op zoek te gaan naar producten zonder PFAS.

Meer hulp nodig? Raadpleeg de fabrikant voor specifieke vragen.

Downloaden

Download ons praktische infokaart over wasbare maandverbanden + menstruatieondergoed

Download ons praktische infokaart over menstruatiecups + discs